İmplant Üstü Protezde İlk Karar İmplant Sayısı Değildir
İmplant tedavisi çoğu zaman “kaç implant yapılacak?” sorusuyla araştırılır. Oysa protetik planlamada önce tedavinin sonunda nasıl bir diş yapısına ihtiyaç olduğu belirlenmelidir.
Tek diş eksikliğinde bir implantın üzerine kron planlanabilir. Birden fazla diş eksikliğinde implantların desteklediği bir köprü değerlendirilebilir. Tüm dişlerin eksik olduğu bir çenede ise sabit veya çıkarılabilir implant destekli protez seçenekleri gündeme gelebilir.
Bu nedenle implantların sayısı ve yerleri, yapılacak protezden bağımsız düşünülmemelidir.
İmplant Üstü Protez Nedir?
Dental implant, çene kemiği içerisinde proteze destek sağlayan yapıdır. İmplantın ağız içerisinde görünen diş bölümü ise protezdir.
İmplant üstü protezler:
- tek bir eksik dişi tamamlayan kron,
- birden fazla eksik dişi tamamlayan sabit köprü,
- tüm çeneyi kapsayan sabit protez,
- implantlardan tutuculuk veya destek alan çıkarılabilir protez
şeklinde planlanabilir.
Bu nedenle “implant” ile “implant üstü diş” aynı yapı değildir; implant protezin destek sisteminin bir parçasıdır.
Tek Dişten Tam Çeneye Hangi İmplant Protezleri Yapılabilir?
İmplant üstü protetik tasarım eksik dişlerin dağılımına göre değişir.
Tek Diş İmplant Üstü Kron
Tek bir diş eksik olduğunda uygun koşullarda implant üzerine tek kron yapılabilir.
Planlamada komşu dişler, karşıt dişle temas, implantın konumu, diş eti dokuları ve restorasyon için mevcut alan değerlendirilir.
İmplant Destekli Köprü
Yan yana birden fazla diş eksikliğinde her eksik dişin yerine ayrı implant yapılması her zaman zorunlu değildir.
Uygun implantların desteklediği sabit bir köprüyle birden fazla diş tamamlanabilir. İmplant sayısı ve dağılımı eksik bölgeye, kemik yapısına ve protezin taşıyacağı kuvvetlere göre planlanır.
Tam Çene İmplant Üstü Protez
Bir çenede tüm doğal dişlerin eksik olduğu durumlarda implantlardan destek alan sabit veya çıkarılabilir tam çene protezleri değerlendirilebilir.
Bu iki yaklaşımın destek, temizlik ve bakım özellikleri birbirinden farklıdır.
Sabit ve Hareketli İmplant Üstü Protez Nasıl Ayrılır?
Sabit implant üstü protez, kişi tarafından günlük olarak çıkarılmaz. Tek kron, implant destekli köprü veya tüm çeneyi kapsayan sabit restorasyon şeklinde olabilir.
İmplant destekli hareketli protez ise implantlardan tutuculuk veya destek almasına rağmen günlük temizlik amacıyla kişi tarafından çıkarılabilir.
Temel fark yalnızca protezin ağızdan çıkıp çıkmaması değildir.
Seçimde:
- mevcut kemik ve implant konumları,
- implantların dağılımı,
- dudak ve yanak desteği,
- protez için mevcut dikey alan,
- konuşma,
- günlük temizliğin sürdürülebilmesi,
- kişinin protezi takıp çıkarabilme becerisi,
- bakım gereksinimi
birlikte değerlendirilir.
Sabit İmplant Üstü Protez Her Zaman Daha mı İyidir?
Hayır.
Sabit protezin hareket etmemesi bazı kişiler için önemli bir kullanım avantajıdır. Ancak bu özellik tek başına bütün hastalarda sabit tasarımın daha uygun olduğu anlamına gelmez.
Örneğin tam çene tedavisinde kaybedilmiş diş eti ve doku hacminin de protetik olarak tamamlanması gerekiyorsa protez için daha farklı bir alan ve tasarım gerekebilir.
Ayrıca sabit protezin altındaki bölgelerin günlük olarak temizlenebilir olması gerekir.
Çıkarılabilir implant destekli bir protez ise kişi tarafından ağızdan çıkarılabildiği için bazı tasarımlarda temizlik erişimini kolaylaştırabilir.
Bu nedenle karar yalnızca “sabit olsun” beklentisine göre değil, protezin uzun dönem kullanılabilirliğine göre verilmelidir.
Kaç İmplant Gerektiğine Nasıl Karar Verilir?
İmplant sayısı bütün hastalar için tek bir formülle belirlenmez.
Planlamayı:
- kaç dişin tamamlanacağı,
- üst veya alt çene olması,
- mevcut kemik miktarı ve dağılımı,
- implantların yerleştirilebileceği bölgeler,
- yapılacak protezin sabit veya çıkarılabilir olması,
- implantların proteze sağlayacağı destek,
- çiğneme kuvvetleri
etkileyebilir.
Tam çene protezlerinde yalnızca implant sayısı değil, implantların çene üzerinde uygun biçimde dağıtılması da önemlidir.
Bu nedenle belirli bir implant sayısının bütün kişiler için yeterli veya gerekli olduğu söylenemez.
Protez İçin Yeterli Alan Neden Önemlidir?
İmplantların doğru yerde bulunması tek başına protez için yeterli değildir.
İmplantların üzerinde:
- protez bağlantıları,
- restorasyon materyali,
- eksik dişlerin yüksekliği,
- bazı tam çene vakalarında kaybedilmiş diş eti hacmini tamamlayan protetik bölüm
için uygun alan bulunması gerekir.
Alan yetersiz olduğunda restorasyonun dayanıklılığı veya görünümü etkilenebilir. Gereğinden fazla alan bulunduğunda ise farklı bir protetik tasarım ihtiyacı doğabilir.
Bu nedenle implant pozisyonu ile son protezin şekli birlikte planlanmalıdır.
Temizlenebilirlik Neden Protez Tasarımını Değiştirebilir?
İmplant üstü protezin sabit olması günlük ağız bakımını ortadan kaldırmaz.
İmplant çevresinde plak birikimini kontrol edebilmek için protezin altına ve bağlantı bölgelerine uygun temizlik erişiminin bulunması önemlidir.
Tam çene sabit protezlerde protezin alt yüzeyi ile diş eti arasındaki alanların temizlenmesi için protez tasarımına uygun ağız bakım araçları gerekebilir.
İmplant destekli çıkarılabilir protezlerde ise protez ağızdan çıkarılarak hem protez hem implant çevresi temizlenebilir.
Bu nedenle estetik görünüm uğruna temizlik erişiminin tamamen kapatılması uzun dönem bakım açısından uygun olmayabilir.
İmplant Üstü Protez Materyali Nasıl Seçilir?
İmplant üstü restorasyonlarda farklı seramikler, zirkonya esaslı materyaller, metal-seramik yapılar, akrilik veya farklı protetik materyaller kullanılabilir.
Tek bir materyal her protez için en iyi seçenek değildir.
Seçimde:
- tek diş, köprü veya tam çene restorasyonu olması,
- protezin sabit veya hareketli tasarımı,
- kullanılabilir protetik alan,
- karşıt dişlerin yapısı,
- çiğneme ve sıkma kuvvetleri,
- implantların dağılımı,
- restorasyonun onarılabilirliği ve bakım ihtiyacı,
- görünüm beklentisi
değerlendirilebilir.
Materyalin adı, protezin herhangi bir komplikasyon yaşamadan ömür boyu kullanılacağını garanti etmez.
Protez Ne Zaman İmplantlara Bağlanabilir?
İmplantın yerleştirildiği gün kalıcı protezin mutlaka takılacağı veya her hastanın belirli bir süre bekleyeceği söylenemez.
Protez zamanlamasını:
- implantın başlangıç stabilitesi,
- kemik yapısı,
- yapılan cerrahi işlemler,
- implant sayısı ve dağılımı,
- planlanan protez,
- iyileşme süreci
etkileyebilir.
Bazı uygun tedavi planlarında geçici protez daha erken dönemde kullanılabilir. Kalıcı restorasyonun zamanlaması ise implant ve çevre dokuların durumu değerlendirilerek belirlenir.
İmplant Üstü Protezlerde Bakım Gerektiren Sorunlar Olabilir mi?
Evet.
İmplant üstü protezler uzun dönem kullanım sırasında hem biyolojik hem protetik kontroller gerektirebilir.
Protezin yapısına göre:
- vida veya bağlantı elemanlarında gevşeme,
- restorasyon materyalinde aşınma veya kırılma,
- protezde retansiyon değişikliği,
- çıkarılabilir protezlerin tutucu parçalarında bakım gereksinimi,
- protez altındaki dokularda sorun
görülebilir.
Bunların oluşması her protezin başarısız olacağı anlamına gelmez; ancak implant üstü restorasyonların “takıldıktan sonra bir daha bakım gerektirmeyen” yapılar olmadığı unutulmamalıdır.
İmplant Üstü Protez Nasıl Temizlenir?
Bakım yöntemi protezin sabit veya çıkarılabilir olmasına göre değişir.
Sabit protezlerde implant çevresi ve protezin altında ulaşılması güç alanlar günlük olarak temizlenmelidir. Protezin tasarımına göre diş arası fırçaları, özel diş ipleri veya farklı ağız bakım araçları önerilebilir.
Çıkarılabilir implant protezlerinde protezin kendisi ağız dışında temizlenirken ağızdaki implant bağlantıları ve çevre dokuların bakımı da sürdürülmelidir.
Düzenli kontroller sırasında yalnızca implantlar değil:
- protezin uyumu,
- bağlantılar,
- vidalar veya tutucular,
- kapanış,
- implant çevresindeki yumuşak dokular
da değerlendirilebilir.
Protez Diş Tedavileri ile İlişkisi Nedir?
İmplant üstü protezler, Protez Diş Tedavileri kapsamında değerlendirilen restorasyon seçeneklerinden biridir.
Doğal dişlerden destek alınan kron ve köprülerden farklı olarak bu protezlerde desteğin tamamı veya bir bölümü dental implantlardan sağlanır.
İmplant cerrahisinin uygunluğu ve üst protezin tasarımı birbirinden ayrı değil, aynı tedavi planının parçaları olarak değerlendirilmelidir.
Muayene ve Randevu Bilgileri
İmplant üstü protez seçiminde yalnızca implant sayısına veya protezin sabit olmasına odaklanmak yeterli değildir. İmplantların konumu, protetik alan, kapanış, yumuşak dokular, temizlik erişimi ve kişinin bakım gereksinimleri birlikte değerlendirilerek tek kron, köprü, sabit tam çene veya implant destekli çıkarılabilir protez seçenekleri planlanabilir.
Yükseltepe, Keçiören’de bulunan Lema Ağız ve Diş Polikliniği için muayene ve randevu bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İmplant ve implant üstü protez türü, implant sayısı, materyal ve tedavi zamanlaması kişiye özel ağız-diş muayenesi ve gerekli görüntülemeler sonucunda belirlenir.