Gömülü Bir Diş Her Zaman Çekilmez
Gömülü diş denildiğinde çoğu kişinin aklına yirmilik dişler gelir. Oysa köpek dişleri, küçük azı dişleri ve daha nadiren başka dişler de çene kemiği veya diş eti içerisinde gömülü kalabilir.
Bu farklılık tedavi açısından önemlidir.
Sorun oluşturan gömülü bir yirmilik dişte çekim uygun olabilirken, gömülü bir köpek dişinde bazı durumlarda dişi koruyarak ağız içerisindeki doğru konumuna getirmek hedeflenebilir.
Bu nedenle tedavi planı yalnızca “diş gömülü mü?” sorusuna göre oluşturulmaz.
Gömülü Diş Nedir?
Gömülü diş, normal sürme zamanı geldiği hâlde ağız içerisindeki beklenen konumuna ulaşamayan ve tamamen ya da kısmen kemik veya yumuşak doku içerisinde kalan diştir.
Diş:
- tamamen kemik içerisinde,
- kısmen kemik içerisinde,
- yalnızca diş eti altında,
- normal diş dizisinden farklı bir yönde
bulunabilir.
Gömülme derecesi ve dişin yönü yapılacak tedavinin kapsamını etkileyebilir.
Yirmilik Diş Dışında Hangi Dişler Gömülü Kalabilir?
En sık gömülü kalan dişler arasında yirmilik dişler bulunur. Ancak gömülü diş kavramı yalnızca üçüncü büyük azıları ifade etmez.
Özellikle üst köpek dişleri de normal sürme yolundan saparak damak veya dudak tarafında gömülü kalabilir.
Daha seyrek olarak küçük azı dişleri, kesici dişler veya farklı dişlerin de gömülü kalması mümkündür.
Hangi dişin gömülü olduğu, çekim ile dişi koruyarak sürdürme arasındaki karar açısından önem taşır.
Gömülü Diş Hangi Durumlarda Çekilebilir?
Gömülü dişin cerrahi olarak çıkarılması özellikle dişin mevcut bir probleme neden olduğu veya çevre yapılarda hasar oluşturduğu durumlarda değerlendirilebilir.
Bunlar arasında:
- tekrarlayan ağrı veya enfeksiyon,
- dişte tedavi edilemeyen çürük,
- komşu dişte çürük veya kök hasarı,
- diş çevresinde kist veya başka patolojik oluşum,
- periodontal dokuların etkilenmesi,
- dişin farklı bir tedavi planını engellemesi
yer alabilir.
Bu bulgulardan biri bile tek başına uzaktan çekim kararı vermek için yeterli değildir. Klinik ve gerekli radyografik değerlendirme sonucunda seçenekler belirlenir.
Gömülü Köpek Dişi Her Zaman Çekilir mi?
Hayır.
Gömülü köpek dişlerinde uygun vakalarda dişin çekilmesi yerine korunması ve ağıza sürdürülmesi değerlendirilebilir.
Tedavi planında dişin:
- çene içerisindeki konumu,
- kök gelişimi,
- komşu ön dişlerle ilişkisi,
- diş dizisinde yeterli alan bulunup bulunmadığı,
- ortodontik olarak hareket ettirilebilirliği
incelenebilir.
Uygun bir plan oluşturulduğunda gömülü diş cerrahi olarak açığa çıkarılabilir ve üzerine bağlanan ortodontik bir parça yardımıyla zaman içerisinde diş dizisine yönlendirilebilir.
Her gömülü köpek dişi bu yöntem için uygun değildir. Bazı durumlarda takip, çekim veya farklı bir tedavi planı gerekebilir.
Gömülü Diş Çekimi Öncesinde Neler Değerlendirilir?
Muayenede yalnızca gömülü dişin kendisine bakılmaz.
Planlama sırasında:
- hangi dişin gömülü olduğu,
- sürme yönü,
- kemiğin içerisindeki derinliği,
- kök yapısı,
- komşu dişlerin kökleri,
- çevredeki diş eti ve kemik dokuları,
- çürük, enfeksiyon veya patolojik oluşumlar,
- yakın sinir ve sinüs gibi anatomik yapılar,
- kişinin genel sağlık ve ilaç öyküsü
değerlendirilebilir.
Gerekli görüntüleme yöntemi dişin konumuna ve yapılacak işleme göre belirlenir. Her gömülü diş için otomatik olarak aynı görüntüleme yöntemi gerekmez.
Komşu Dişler, Sinir ve Sinüs İlişkisi Neden Önemlidir?
Gömülü bir diş çevresindeki yapılardan bağımsız değildir.
Örneğin gömülü bir köpek dişi ön dişlerin köklerine yakın konumda olabilir. Alt çenenin arka bölümündeki gömülü dişler ise bazı kişilerde duyuyla ilişkili sinir kanalına yakın bulunabilir.
Üst çenedeki arka dişlerde maksiller sinüsle olan anatomik ilişki de cerrahi planlamada önem kazanabilir.
Bu ilişkilerin değerlendirilmesinin amacı yalnızca dişi bulmak değil, uygulanacak işlemin çevredeki sağlıklı yapılara etkisini mümkün olduğunca kontrol edebilecek bir cerrahi plan oluşturmaktır.
Gömülü Diş Cerrahi Olarak Nasıl Çıkarılır?
Cerrahi işlemin ayrıntıları dişin bulunduğu konuma göre değişir.
Gömülü dişe ulaşmak amacıyla gerekli bölgede diş eti dokusuna erişim sağlanabilir. Diş kemik içerisinde bulunuyorsa dişin üzerindeki veya çevresindeki kemiğin sınırlı bir bölümünün düzenlenmesi gerekebilir.
Bazı dişler tek parça hâlinde çıkarılabilirken, çevre dokuları korumak amacıyla dişin bölümlere ayrılması gereken durumlar da olabilir.
Diş çıkarıldıktan sonra cerrahi alan temizlenir ve gerekliyse dikişle kapatılır.
İşlemin kapsamı dişin türüne, derinliğine ve anatomik ilişkilerine göre değişir.
Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi kapsamında cerrahi gereksinim, muayene ve gerekli görüntülemeler sonucunda değerlendirilir.
Her Gömülü Dişte Kemik Kaldırılması veya Dikiş Gerekir mi?
Hayır.
Diş yalnızca yumuşak doku altında veya kolay erişilebilir bir konumda bulunuyorsa cerrahi kapsam daha sınırlı olabilir.
Daha derin kemik içi gömülü dişlerde ise kontrollü kemik düzenlemesi gerekebilir.
Benzer şekilde dikiş kullanımı da her işlem için standart değildir. Cerrahi alanın büyüklüğü, yumuşak dokuların durumu ve yaranın kapatılma gereksinimi dikkate alınarak karar verilir.
Gömülü Diş Çekilmeden Takip Edilebilir mi?
Bazı durumlarda evet.
Gömülü bir dişin hastalık oluşturmadığı, komşu yapılara zarar vermediği ve müdahalenin sağlayacağı yararın cerrahi risklerden daha yüksek olmadığı durumlarda takip değerlendirilebilir.
Takip edilmesi, dişin gelecekte kesinlikle sorun oluşturmayacağı anlamına gelmez.
Bu nedenle kontrol sırasında dişin konumu, çevre dokular ve gerekliyse radyografik bulgular yeniden değerlendirilebilir.
Özellikle gömülü dişin türü ve kişinin yaşı, takip veya müdahale kararını değiştirebilir.
İşlem Sonrası Hangi Durumlarda Yeniden Değerlendirme Gerekir?
Cerrahi çekim sonrasında işlem kapsamına bağlı olarak geçici ağrı, hassasiyet, şişlik veya çene hareketlerinde rahatsızlık görülebilir.
Bununla birlikte:
- durmayan veya yeniden belirginleşen kanama,
- zamanla azalmak yerine artan ağrı,
- giderek artan şişlik,
- ateş veya belirgin genel durum bozukluğu,
- kötü tat veya enfeksiyon düşündüren bulgular,
- dudak, çene veya dil bölgesinde devam eden beklenmeyen duyu değişiklikleri
gelişirse yeniden değerlendirme gerekebilir.
İyileşme süreci her kişide aynı hızda ilerlemediği için belirli bir günde tamamen iyileşme garantisi verilemez.
Muayene ve Randevu Bilgileri
Gömülü bir dişin tedavisinde ilk karar her zaman çekim değildir. Dişin türü, konumu, komşu dişler ve anatomik yapılara etkisi ile ortodontik olarak ağıza kazandırılma olasılığı birlikte değerlendirilerek takip, cerrahi açığa çıkarma veya çekim seçeneklerinden uygun olanı belirlenebilir.
Yükseltepe, Keçiören’de bulunan Lema Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği için muayene ve randevu bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Gömülü dişin çekim, takip veya farklı tedavi gereksinimi ağız-diş muayenesi ve gerekli görüntüleme sonucunda belirlenir.