Her Yirmilik Dişin Çekilmesi Gerekmez
Yirmilik dişlerin ağızda bulunması tek başına çekim nedeni değildir.
Doğru pozisyonda sürmüş, çiğnemeye katılan, temizliği yapılabilen ve çevre dokularda sorun oluşturmayan bir yirmilik diş takip edilebilir.
Buna karşılık kısmen sürmüş veya gömülü bir yirmilik dişte tekrarlayan enfeksiyon, çürük, komşu dişte hasar veya farklı bir patolojik durum gelişirse çekim seçeneği gündeme gelebilir.
Bu nedenle karar “yirmilik diş var mı?” sorusuna değil, “bu diş mevcut veya öngörülebilir bir klinik sorun oluşturuyor mu?” sorusuna göre verilmelidir.
Yirmilik Diş ve Gömülü Yirmilik Diş Nedir?
Yirmilik dişler, çenenin en arka bölümünde bulunan üçüncü büyük azı dişleridir.
Bazı kişilerde yirmilik dişler normal biçimde ağıza sürerken bazı kişilerde yeterli alan bulunmaması veya dişin sürme yönü nedeniyle yalnızca bir bölümü ağızda görülebilir.
Dişin tamamının veya bir bölümünün kemik ya da diş eti dokusu içerisinde kalmasına gömülü veya kısmen gömülü yirmilik diş denebilir.
Gömülü olması tek başına dişin mutlaka çekileceği anlamına gelmez.
Yirmilik Diş Hangi Durumlarda Çekilebilir?
Çekim gereksinimi kişiye ve dişin durumuna göre değişir.
Yirmilik diş çekimi özellikle:
- diş çevresinde tekrarlayan enfeksiyon gelişmesi,
- tedavi edilemeyecek düzeyde çürük bulunması,
- apse veya çevre dokularda enfeksiyon oluşması,
- komşu ikinci azı dişinin çürük veya periodontal açıdan etkilenmesi,
- diş çevresinde kist veya farklı bir patolojik oluşum bulunması,
- dişin konumunun farklı bir cerrahi veya tedavi planını olumsuz etkilemesi
gibi durumlarda değerlendirilebilir.
Bir kez ağrı yaşanmış olması veya dişin yalnızca gömülü görünmesi tek başına bütün kişiler için aynı çekim kararını oluşturmaz.
Ağrı Olmayan Gömülü Yirmilik Diş Çekilir mi?
Her zaman değil.
Ağrı veya başka bir şikâyet bulunmayan gömülü yirmilik dişlerde de klinik ve radyografik değerlendirme önemlidir. Dişin komşu ikinci azıyla ilişkisi, temizlenebilirliği ve çevresinde hastalık bulgusu bulunup bulunmadığı incelenebilir.
Herhangi bir hastalık veya belirgin risk bulunmuyorsa dişin düzenli olarak takip edilmesi değerlendirilebilir.
Takip kararı, yirmilik dişin gelecekte kesinlikle sorun çıkarmayacağı anlamına gelmez. Bu nedenle önerilen kontrollerin sürdürülmesi önemlidir.
Yirmilik Diş Çekimi Öncesinde Neler Değerlendirilir?
Muayenede yalnızca dişin ağrı yapıp yapmadığına bakılmaz.
Değerlendirmede:
- dişin tamamen veya kısmen sürmüş olması,
- gömülme yönü ve derinliği,
- çevresindeki diş eti dokuları,
- çürük veya enfeksiyon bulguları,
- komşu ikinci azı dişinin durumu,
- köklerin şekli,
- yakın anatomik yapılar,
- kişinin genel sağlık ve ilaç öyküsü
dikkate alınabilir.
Gerekli radyografik görüntüler dişin çene içerisindeki konumu ve komşu yapılarla ilişkisi hakkında bilgi verir.
İleri görüntüleme gereksinimi ise her hastada aynı değildir ve mevcut anatomik ilişkiye göre değerlendirilir.
Alt Yirmilik Diş ile Sinir İlişkisi Neden Önemlidir?
Alt çenedeki bazı yirmilik dişlerin kökleri, alt dudak ve çene bölgesinin duyusuyla ilişkili sinir kanalına yakın konumda olabilir.
Bu ilişkinin çekim öncesinde değerlendirilmesi cerrahi plan açısından önemlidir.
Sinire yakınlık bulunması otomatik olarak dişin çekilemeyeceği anlamına gelmez. Ancak işlemin kapsamını ve olası duyu değişikliği riskini etkileyebilir.
Yirmilik diş çekimi sonrası dudak, çene veya dil bölgesinde uyuşma ve karıncalanma gelişme riski kişiden kişiye değişebilir. Çoğu duyu değişikliği geçici olsa da daha uzun süren sorunların mümkün olduğu işlem öncesinde değerlendirilmelidir.
Basit ve Cerrahi Yirmilik Diş Çekimi Arasındaki Fark Nedir?
Yirmilik diş tamamen sürmüş ve çekim için uygun pozisyondaysa standart diş çekimine benzer bir yöntemle çıkarılabilir.
Kısmen veya tamamen gömülü dişlerde ise cerrahi çekim gerekebilir.
Cerrahi işlemde dişin konumuna göre:
- diş eti dokusuna erişim sağlanması,
- dişin üzerindeki veya çevresindeki kemiğin sınırlı biçimde düzenlenmesi,
- dişin gerektiğinde bölümlere ayrılarak çıkarılması
gündeme gelebilir.
İşlemin kapsamı dişin pozisyonuna ve anatomik koşullara göre belirlenir.
Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi kapsamında cerrahi gereksinim muayene ve görüntüleme bulgularıyla birlikte değerlendirilir.
Yirmilik Diş Çekiminde Her Zaman Dikiş Atılır mı?
Hayır.
Tamamen sürmüş ve standart yöntemle çıkarılabilen bazı yirmilik dişlerde dikiş gerekmeyebilir.
Cerrahi çekim sırasında diş eti dokusuna erişim sağlanmışsa yaranın uygun şekilde kapatılması için dikiş kullanılabilir.
Dikiş gereksinimi:
- çekim bölgesinin yapısına,
- işlemin kapsamına,
- yumuşak dokuların durumuna
göre belirlenir.
Bu nedenle bütün yirmilik diş çekimleri aynı şekilde gerçekleştirilmez.
Çekim Sonrası Hangi Durumlar Beklenebilir?
Yirmilik diş çekiminden sonra iyileşme süreci işlemin zorluğuna ve kişinin dokusal yanıtına göre değişebilir.
Özellikle cerrahi çekimlerden sonra:
- ağrı veya hassasiyet,
- yüz veya diş eti bölgesinde şişlik,
- çeneyi açarken geçici rahatsızlık,
- daha nadiren morarma
görülebilir.
Bu belirtilerin derecesi her kişide aynı değildir.
İşlem sonrasında verilen yara bakımı ve ağız hijyeni önerilerine uyulması, iyileşme sürecinin takip edilmesi önemlidir. Reçeteli ilaçlar yalnızca hekimin belirttiği biçimde kullanılmalı; kişinin kendi kararıyla antibiyotik başlanmamalı, kesilmemeli veya değiştirilmemelidir.
Hangi Bulgularda Yeniden Değerlendirme Gerekir?
Çekim sonrasında şikâyetlerin genel olarak zamanla azalması beklenir.
Bununla birlikte:
- durmayan veya yeniden belirginleşen kanama,
- giderek artan ağrı,
- azalmak yerine artan şişlik,
- ateş veya belirgin genel durum bozukluğu,
- kötü tat veya enfeksiyon düşündüren değişiklikler,
- dudak, çene veya dil bölgesinde beklenmeyen ya da devam eden duyu değişikliği
durumunda yeniden değerlendirme gerekebilir.
İşlem sonrası normal iyileşme ile komplikasyonların ayrımı kişiye özel klinik değerlendirme gerektirir.
Muayene ve Randevu Bilgileri
Yirmilik dişin gömülü olması veya zaman zaman ağrı yapması tek başına standart bir çekim kararı oluşturmaz. Dişin pozisyonu, çevresindeki dokular, komşu ikinci azı dişi ve gerekli durumlarda sinir gibi anatomik yapılar değerlendirilerek çekim, cerrahi çekim veya takip seçenekleri belirlenebilir.
Yükseltepe, Keçiören’de bulunan Lema Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği için muayene ve randevu bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yirmilik dişin çekim gereksinimi ve cerrahi planı ağız-diş muayenesi ve gerekli görüntüleme sonucunda belirlenir.