İmplant üstü protez, çene kemiğine yerleştirilmiş dental implantlardan destek alan protetik diş yapısıdır. Tek veya birden fazla diş eksikliğinde kron ve köprü şeklinde; uygun tam dişsizlik durumlarında ise sabit ya da çıkarılabilir protez olarak planlanabilir. Uygun protez tipi, mevcut implantların ve ağız yapısının değerlendirilmesinden sonra belirlenir.
İmplant Üstü Protez Planlamasında İlk Olarak Neler Değerlendirilir?
İmplant üstü protez planlamasında yalnızca eksik diş sayısı değerlendirilmez. Mevcut implantların sayısı, konumu ve çevre dokuların durumu ile ağız yapısı, kapanış ilişkisi ve temizliğin sürdürülebilirliği birlikte ele alınır. Bu değerlendirme sonucunda sabit veya çıkarılabilir protez seçeneklerinden hangisinin klinik olarak uygun olabileceği belirlenir.
İmplant Üstü Protez Nedir?
Dental implant, eksik diş bölgesinde yapılacak protetik restorasyona destek sağlayan yapay diş köküdür. İmplant üstü protez ise implantın üzerinde veya implantlardan destek alarak eksik dişlerin yerine kullanılan protetik yapıdır.
Bu nedenle implant ve implant üstü protez aynı şey değildir.
İmplant kemiğin içinde destek görevi üstlenirken, ağız içinde görülen ve çiğneme fonksiyonuna katılan bölüm protetik restorasyondur.
Planlamaya göre implant üzerine:
- tek diş kronu,
- birden fazla dişi tamamlayan köprü,
- sabit daha geniş protezler,
- implant desteği alan hareketli protezler
uygulanabilir.
İmplant Üstü Protez Hangi Durumlarda Değerlendirilebilir?
İmplant üstü protez tek tip diş eksikliğine özgü değildir.
Dental implantlar uygun hastalarda:
- tek diş eksikliğinde,
- birden fazla diş eksikliğinde,
- tam dişsizlik durumunda,
- hareketli protezin tutuculuğunun implant desteğiyle artırılmasının değerlendirildiği durumlarda
protetik tedavinin bir parçası olabilir.
Ancak eksik diş sayısı tek başına hangi protezin yapılacağını belirlemez.
İmplantların sayısı ve konumu, mevcut ağız yapısı, kemik dokusu ve klinik gereksinimler protez planlamasında birlikte değerlendirilir.
İmplant ile İmplant Üstü Protez Arasındaki Fark Nedir?
Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine kullanılsa da farklı aşamaları ifade eder.
Dental implant, çene kemiği içinde proteze destek oluşturur.
İmplant üstü protez ise bu implant desteğinden yararlanarak eksik diş bölgesini tamamlayan protetik yapıdır.
İmplant tedavisinin başarılı şekilde planlanması yalnızca kemiğe implant yerleştirmekten ibaret değildir. İmplantın üzerine nasıl bir diş veya protez yapılacağı, tedavinin başından itibaren düşünülmelidir.
Sabit ve Hareketli İmplant Üstü Protez Arasındaki Fark Nedir?
İmplant üstü protezler hastanın klinik ihtiyacına göre farklı yapılarda planlanabilir.
Sabit İmplant Üstü Protez
Sabit protezler implant desteği kullanılarak ağızda sabit biçimde planlanan protetik yapılardır. Günlük kullanım sırasında hasta tarafından takılıp çıkarılmaz.
Tek diş eksikliğinde implant üstü kron veya birden fazla implanttan destek alan köprü ve daha geniş sabit protezler bu kapsamda değerlendirilebilir.
İmplant Üstü Sabit Diş Hangi Durumlarda Değerlendirilebilir?
İmplant üstü sabit diş veya protezler, uygun implant desteğinin sağlanabildiği tek diş, birden fazla diş eksikliği veya seçilmiş tam dişsizlik durumlarında değerlendirilebilir. Ancak sabit bir yapı tercih edilmesi tek başına yeterli değildir.
İmplantların sayısı ve konumu, protezin taşıyacağı kuvvetler, çevre dokular ve protezin altının temizlenebilirliği birlikte değerlendirilmelidir. Protezin sabit olması, profesyonel kontrol ve günlük ağız bakımına ihtiyaç olmadığı anlamına gelmez.
Hareketli İmplant Üstü Protez
Bazı tam veya ileri dişsizlik durumlarında çıkarılabilir protezin implantlardan destek ve tutuculuk alması planlanabilir.
Bu tip protez hasta tarafından çıkarılabilir ancak geleneksel hareketli protezlerden farklı olarak implantların sağladığı destek veya tutuculuktan yararlanır. Resmî ağız ve diş sağlığı kaynaklarında implant desteği kullanan çıkarılabilir protezler “overdenture” kapsamında da tanımlanmaktadır.
Hareketli İmplant Üstü Protez Neden Tercih Edilebilir?
İmplant desteği alan hareketli protezler özellikle tam dişsizlik bulunan bazı hastalarda protezin tutuculuğunu ve desteğini artırmak amacıyla değerlendirilebilir. Protez hasta tarafından çıkarılabildiği için temizleme biçimi sabit implant üstü protezlerden farklıdır.
Hangi tutucu sistemin ve protez tasarımının uygun olacağı; implantların sayısı, konumu, ağız içi alan ve kişinin klinik gereksinimlerine göre belirlenir.
Hangi Protez Tipinin Uygun Olduğuna Nasıl Karar Verilir?
İmplant üstü protez seçimi yalnızca “sabit mi, hareketli mi istiyorum?” sorusuna göre yapılmaz.
Değerlendirmede:
- kaç dişin eksik olduğu,
- mevcut implantların sayısı ve konumu,
- implantların ve çevre dokuların durumu,
- ağız ve diş sağlığı,
- kemik yapısı,
- protezin destek gereksinimi,
- ağız hijyeninin sürdürülebilirliği,
- kişinin genel tedavi gereksinimleri
dikkate alınabilir.
Sağlık Bakanlığına bağlı güncel implant bilgilendirmesinde de implant sayısı ve protez planlamasının ağız yapısına, kemik dokusuna ve kişisel tedavi ihtiyacına göre belirlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Bu nedenle iki kişide aynı sayıda implant bulunması, ikisine de aynı protezin uygulanacağı anlamına gelmez.
Sabit ve Hareketli Protez Seçiminde Bakım İhtiyacı Neden Önemlidir?
Protez seçiminde yalnızca görünüm veya çıkarılıp çıkarılamaması değerlendirilmez. İmplant çevresinin ve protez altındaki alanların günlük olarak temizlenebilmesi de planlamanın önemli bir parçasıdır.
Sabit protezlerde protezin altında ve implant çevresinde temizlenmesi gereken alanlara ulaşım dikkate alınırken, hareketli protezlerde protezin kendisinin ve implantlarla bağlantı sağlayan bölgelerin temizliği planlanmalıdır.
Bu nedenle en uygun protez tipi, fonksiyon ve görünüm kadar uzun dönem bakımın sürdürülebilirliği de dikkate alınarak belirlenmelidir.
İmplant Üstü Protez Süreci Nasıl İlerler?
İmplant Üstü Protez İçin İlk Muayenede Neler Yapılır?
İlk değerlendirmede mevcut implantların ve çevre dokuların durumu, eksik diş bölgeleri, kapanış ilişkisi ve mevcut protezler incelenir. Daha önce yerleştirilmiş implantlar bulunuyorsa bunların yeni protez planında kullanılabilirliği ayrıca değerlendirilir.
Yeni implant ihtiyacı bulunuyorsa cerrahi ve protetik planın birlikte oluşturulması gerekir. Amaç yalnızca implant yerleştirmek değil, tedavi sonunda hangi protetik yapının kullanılacağını baştan planlamaktır.
1. Klinik Değerlendirme
İlk aşamada ağız içi muayene yapılır ve mevcut dişlerin, implantların ve çevre dokuların durumu değerlendirilir.
Yeni implant planlanacaksa gerekli görülen radyolojik incelemelerden yararlanılır. İmplant uygunluğu ve protez planı klinik koşullara göre oluşturulur.
2. İmplantların Planlanması veya Mevcut İmplantların Değerlendirilmesi
Henüz implant bulunmuyorsa, kaç implantın hangi bölgelerde değerlendirileceği tedavi planına göre belirlenir.
Daha önce yapılmış implantlar mevcutsa bunların protez planında kullanılabilirliği klinik olarak değerlendirilmelidir.
3. İyileşme ve Protetik Aşamaya Geçiş
Yeni implant yerleştirildiyse implant bölgesinin iyileşmesi ve protez aşamasına geçiş zamanı kişisel klinik koşullara göre planlanır.
Sağlık Bakanlığına bağlı güncel kaynak, uygun iyileşme sonrasında implant üzerine protetik restorasyon yapılabileceğini belirtmektedir.
4. Protezin Planlanması ve Uygulanması
Protez türüne göre gerekli ölçü ve klinik kayıtlar alınır; sabit veya hareketli yapı planlanan implant desteğiyle uyumlu biçimde hazırlanır.
Protez aşamasının ayrıntıları yapılacak restorasyonun türüne göre değişebilir.
İmplant Üstü Protezlerin Bakımı Neden Önemlidir?
İmplant destekli dişlerin çürümemesi, çevre dokuların bakım gerektirmediği anlamına gelmez.
İmplant çevresindeki diş eti ve dokuların sağlığının korunması için ağız hijyeninin sürdürülmesi ve protezin yapısına uygun temizliğin yapılması gerekir.
Özellikle protezin altında veya implant çevresinde temizlenmesi gereken alanlar kullanılan protez türüne göre değişebilir.
Bu nedenle protezin temizliği için kullanılacak yöntemler diş hekimi tarafından yapılan protezin yapısına göre açıklanmalıdır.
Sabit ve Hareketli İmplant Üstü Protezlerin Bakımı Aynı mıdır?
Hayır. Sabit implant üstü protezlerde implant çevresi ve protezin altında ulaşılabilen alanların temizliği önem taşırken, hareketli implant üstü protezlerde protez ağızdan çıkarılarak ayrıca temizlenebilir. İmplantlar ve tutucu parçaların çevresindeki ağız bakımı ise her iki protez tipinde de sürdürülmelidir.
Kullanılacak fırça, ara yüz temizliği veya farklı bakım araçları protezin tasarımına göre değişebileceği için kişiye özel bakım yöntemi diş hekimi tarafından açıklanmalıdır.
İmplant Üstü Protezlerde Zamanla Tamir veya Bakım Gerekebilir mi?
Evet. İmplant üstü protezler uzun dönem kullanım sırasında kontrol, ayarlama veya bazı parçaların bakımını gerektirebilir. Sabit protezlerde vida bağlantıları, restorasyon yüzeyleri veya protetik parçalar; hareketli implant üstü protezlerde ise tutuculuk sağlayan bağlantılar ve protezin kendisi zaman içerisinde yeniden değerlendirme gerektirebilir.
Bir parçanın gevşemesi, kırılması veya protezin tutuculuğunun değişmesi implantın mutlaka kaybedildiği anlamına gelmez. Öncelikle sorunun implanttan, bağlantı elemanından veya protezin kendisinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı belirlenmelidir.
Tamir, parça değişimi veya yeni protez gereksinimi ancak klinik değerlendirme sonucunda planlanmalıdır.
Hangi Durumlarda İmplant Üstü Protez Yeniden Kontrol Edilmelidir?
Protezde hareket veya gevşeme hissedilmesi, çiğneme sırasında daha önce bulunmayan bir rahatsızlık oluşması, protezin bir bölümünde kırık veya aşınma fark edilmesi ya da hareketli protezin tutuculuğunda belirgin değişiklik meydana gelmesi yeniden değerlendirme gerektirebilir.
İmplant çevresinde kanama, şişlik veya temizlikte güçlük gibi değişiklikler bulunduğunda da yalnızca protezin değil, implant çevresindeki dokuların değerlendirilmesi önemlidir.
Keçiören İmplant Üstü Protez Hakkında Sık Sorulan Sorular
İmplant üstü protez ile implant aynı şey midir?
Hayır. İmplant çene kemiği içinde proteze destek sağlayan yapıdır. İmplant üstü protez ise implant veya implantlardan destek alarak eksik dişlerin yerine kullanılan protetik restorasyondur.
İmplant üstü protez sabit olmak zorunda mı?
Hayır. Klinik planlamaya göre implant destekli protezler sabit olabileceği gibi implantlardan destek alan çıkarılabilir protezler de kullanılabilir.
Tek implant üzerine protez yapılabilir mi?
Uygun tek diş eksikliklerinde bir dental implant üzerine tek dişi tamamlayan protetik kron planlanabilir. Uygulanabilirlik kişinin klinik durumuna göre değerlendirilir.
Tam dişsizlikte implant üstü protez yapılabilir mi?
Tam dişsizlik, implant tedavisinin değerlendirilebildiği durumlardan biridir. Sabit veya implant desteği alan hareketli protez seçeneklerinden hangisinin uygun olacağı implant sayısı, ağız yapısı ve kişisel tedavi gereksinimlerine göre planlanır.
Daha önce yapılmış implantların üzerine yeni protez yapılabilir mi?
Bu konuda yalnızca implantın mevcut olması yeterli değildir. İmplantların klinik durumu, konumu, çevre dokular ve yeni protez planıyla uyumluluğu değerlendirilmelidir. Kişiye özel karar muayene sonrasında verilir.
İmplant üstü protezin temizliği gerekir mi?
Evet. İmplantların çevresindeki dokular ve protezin ulaşılması gereken yüzeyleri düzenli ağız bakımı gerektirir. Temizlik yöntemi protezin sabit veya hareketli olmasına ve tasarımına göre değişebilir.
İmplant üstü sabit diş mi yoksa hareketli protez mi daha uygundur?
Herkes için tek bir protez tipi daha uygun değildir. Karar; eksik dişlerin kapsamı, implantların sayısı ve konumu, ağız yapısı, kapanış, temizlik olanakları ve kişinin klinik gereksinimleri değerlendirilerek verilir. Sabit veya hareketli protezin uygunluğu muayene ve protetik planlama sonucunda belirlenmelidir.
İmplant üstü sabit diş hasta tarafından çıkarılabilir mi?
Hayır. Sabit implant üstü protezler günlük kullanım sırasında hasta tarafından çıkarılıp takılacak şekilde tasarlanmaz. Ancak sabit olması bakım gerektirmediği anlamına gelmez. İmplant çevresinin ve protezin altında temizlenmesi gereken bölgelerin günlük bakımı sürdürülmeli, profesyonel kontroller protezin yapısına ve klinik duruma göre planlanmalıdır.
İmplant üstü hareketli protezin tutuculuğu zamanla azalabilir mi?
Evet. Hareketli implant üstü protezlerde tutuculuğu sağlayan bağlantı parçaları kullanım sürecinde aşınabilir veya ayarlama gerektirebilir. Tutuculukta belirgin azalma olduğunda protezin tamamının mutlaka yenilenmesi gerekmez. Öncelikle protez, implantlar ve bağlantı elemanları değerlendirilerek bakım, parça değişimi veya farklı bir işlem gerekip gerekmediği belirlenir.
İmplant üstü protez kırılır veya gevşerse yeniden yapılması gerekir mi?
Her durumda hayır. Gevşeme veya kırığın protezin hangi bölümünden kaynaklandığı öncelikle belirlenmelidir. Bazı durumlarda ayarlama, bağlantı parçasının değiştirilmesi veya protezin onarılması mümkün olabilirken, daha kapsamlı sorunlarda yeni bir restorasyon gerekebilir. Uygun yaklaşım implantların ve mevcut protezin klinik değerlendirmesi sonucunda belirlenir.
Daha önce yapılmış implant üzerine yeni sabit diş yapılabilir mi?
Bazı durumlarda mevcut implantlar yeni bir protetik restorasyonda kullanılabilir; ancak implantın ağızda bulunması tek başına yeterli değildir. İmplantın konumu, bağlantı yapısı, çevre dokuların durumu ve planlanan protezle uyumluluğu değerlendirilmelidir. Yeni protezin uygulanabilirliği klinik ve gerekli radyolojik incelemeler sonucunda belirlenir.
Lema Diş nerede bulunuyor?
Lema Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği’nin güncel web sitesi Keçiören/Yükseltepe konumunu göstermektedir.
İmplant Üstü Protez Muayene ve Randevu Bilgileri
Yeni implant üstü protez planlamasında veya mevcut implantların üzerine yeni bir protez yapılmasının değerlendirilmesinde ilk aşama implantların, çevre dokuların ve ağız içi koşulların incelenmesidir.
Mevcut implant üstü protezde gevşeme, kırılma, tutuculuk kaybı veya bakım güçlüğü bulunuyorsa protezin ve implantların birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Lema Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği için güncel muayene ve başvuru seçeneklerine Randevu bölümünden ulaşabilirsiniz.