Kaplama düştüğünde kronu saklayın, açıkta kalan dişi travmadan koruyun ve kaplamayı güçlü ev tipi yapıştırıcılarla yeniden sabitlemeye çalışmayın. Diş hekimi değerlendirmesinde hem düşen kron hem de alttaki diş incelenir. Kaplamanın yeniden kullanılabilmesi; bütünlüğüne, uyumuna, kalan diş dokusuna ve düşmeye yol açan nedene bağlıdır.
Kaplama Düştüğünde İlk Olarak Ne Yapılmalı?
“Kron kaplamam düştü” durumunda ilk amaç, restorasyonu evde kalıcı biçimde yerine takmaya çalışmak değil; kaplamayı ve açıkta kalan dişi değerlendirmeye kadar korumaktır.
Düşen kaplamayı bulabiliyorsanız saklayın ve diş hekimi randevusuna götürün. Kaplamanın sağlam görünmesi yeniden kullanılabileceği anlamına gelmez; ancak restorasyonun değerlendirilmesi açısından korunması yararlıdır.
Açıkta kalan diş bölgesinin temizliğini nazikçe sürdürün. Dişe doğrudan yüksek çiğneme yükü bindirmekten ve hassasiyet oluşturuyorsa çok sıcak veya çok soğuk yiyecek ve içeceklerden kaçınmak değerlendirmeye kadar bölgeyi daha rahat korumaya yardımcı olabilir.
Kaplamayla birlikte dişten de bir parça kırıldığını düşünüyorsanız bunu yalnızca “kaplama çıktı” şeklinde değerlendirmemek gerekir.
Düşen Kaplama Evde Yeniden Yapıştırılmalı mı?
Düşen kronu süper yapıştırıcı veya diş hekimliği için tasarlanmamış başka güçlü yapıştırıcılarla sabitlemeye çalışmayın.
Kronun doğru konumda oturup oturmadığı, alttaki diş dokusunun sağlamlığı ve restorasyonun yeniden kullanılmaya uygunluğu evde güvenilir biçimde değerlendirilemez.
Kaplamanın yanlış konumda sabitlenmesi kapanışı etkileyebilir veya daha sonraki klinik işlemleri güçleştirebilir.
Bazı geçici dental ürünler düşen kronlar için pazarlanabilse de bunlar profesyonel değerlendirmenin yerine geçmez. En güvenli yaklaşım, kronu saklamak ve diş hekimi değerlendirmesine götürmektir.
Açıkta Kalan Diş Nasıl Korunabilir?
Kaplamanın altında bulunan doğal diş, kuronun yapılabilmesi için daha önce hazırlanmış olabilir. Kron çıktığında bu yüzey yeniden ağız ortamına açık hâle gelir.
Dişte sıcak, soğuk veya temasla hassasiyet gelişebilir. Ancak her düşen kaplamada aynı belirti ortaya çıkmaz.
Değerlendirmeye kadar bölgenin temizliği nazikçe sürdürülmeli ve ilgili dişle sert gıdaları ısırmaktan kaçınılmalıdır. Dişte kırık şüphesi varsa bölgeye ek yük bindirmemek özellikle önemlidir.
Belirgin ağrı, şişlik veya travmaya bağlı kırık şüphesi bulunması durumunda diş hekimi değerlendirmesi geciktirilmemelidir.
Aynı Kaplama Yeniden Takılabilir mi?
Bazı düşen kronlar klinik değerlendirmeden sonra yeniden kullanılabilir. Bazılarında ise mevcut kaplamanın yeniden simante edilmesi uygun olmayabilir.
Karar yalnızca kaplamanın dışarıdan sağlam görünmesine göre verilmez.
Diş hekimi değerlendirmesinde:
-
kaplamanın kırık veya hasarlı olup olmadığı,
-
restorasyonun dişe uyumu,
-
kalan doğal diş dokusunun durumu,
-
dişte çürük veya kırık bulunup bulunmadığı,
-
mevcut dolgu veya kor yapısının durumu,
-
kaplamanın kenar uyumu,
-
komşu dişlerle temasları,
-
kapanış ilişkisi
gibi faktörler incelenebilir.
Kron ve alttaki diş yeniden kullanım için uygun bulunursa yeniden simantasyon değerlendirilebilir. Diş dokusunda veya restorasyonda önemli bir sorun varsa önce dişin onarılması ya da yeni bir restorasyon planlanması gerekebilir.
Bu nedenle “kaplama düştü, tekrar yapıştırılır” şeklinde herkes için geçerli bir sonuç yoktur.
Kaplamanın Neden Düştüğü Neden Araştırılmalı?
Düşen kronun yalnızca tekrar yerine yerleştirilmesi, çıkmasına yol açan nedeni her zaman çözmez.
Kuronun tutuculuğunu; hazırlanmış dişin yapısı, kalan diş dokusu, restorasyonun uyumu, simantasyon koşulları ve üzerine gelen mekanik yükler gibi birden fazla faktör etkileyebilir.
Dişte yeni bir çürük veya kırık oluşması da mevcut restorasyonun durumunu değiştirebilir.
Özellikle aynı kaplama daha önce de yerinden çıktıysa yalnızca tekrar sabitlemek yerine tekrarlayan sorunun nedeni değerlendirilmelidir.
Amaç kronu mümkün olan en kısa yoldan yerine koymak değil, restorasyonun neden çıktığını anlayarak diş için uygun yaklaşımı belirlemektir.
Zirkonyum Diş Düştüyse Yaklaşım Farklı mı?
“Zirkonyum dişim düştü” ifadesi genellikle zirkonya esaslı kuronun dişten ayrılmasını anlatır.
Burada materyalin zirkonya olması tek başına sonraki işlemi belirlemez. Öncelikle zirkonyum kaplamanın kendisi ile alttaki doğal diş ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Kuron bütünlüğünü koruyor ve dişle ilişkisi klinik olarak uygun bulunuyorsa yeniden kullanım değerlendirilebilir. Restorasyonda hasar, uyumsuzluk veya alttaki dişte yeni bir problem varsa farklı bir tedavi planı gerekebilir.
Dolayısıyla zirkonyum kaplamanın yerinden çıkması, otomatik olarak yeni zirkonyum yapılacağı veya mevcut kaplamanın mutlaka yeniden takılabileceği anlamına gelmez.
Hangi Belirtilerde Değerlendirme Geciktirilmemeli?
Düşen kaplamanın ardından yalnızca restorasyonun eksikliği değil, dişin mevcut durumu da önemlidir.
Özellikle belirgin veya artan ağrı, şişlik, travma sonrası kaplamanın çıkması ya da dişin de kırıldığı şüphesi varsa değerlendirme geciktirilmemelidir.
Kaplama düşmeden önce dişte ağrı bulunması veya kaplamanın tekrar tekrar çıkması da altta yatan nedenin incelenmesini gerektirir.
Belirti bulunmaması ise dişin ve kronun kontrol edilmesine gerek olmadığı anlamına gelmez. Ağrı olmasa bile restorasyonun neden çıktığı ve yeniden kullanıma uygun olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Diş Hekimi Değerlendirmesinde Hangi Adımlar İzlenir?
İlk aşamada hem doğal diş hem de düşen kaplama incelenir. Gerekli görülürse dişin ve çevre dokuların değerlendirilmesi için ek incelemelerden yararlanılabilir.
Daha sonra düşmeye yol açabilecek faktörler ve mevcut restorasyonun yeniden kullanılabilirliği değerlendirilir.
Klinik duruma göre üç temel yol gündeme gelebilir:
-
Mevcut kaplamanın yeniden kullanılmasının uygun bulunması,
-
Alttaki dişin önce restoratif olarak düzenlenmesi ve ardından kronun yeniden değerlendirilmesi,
-
Mevcut kron uygun değilse yeni bir restorasyon planlanması.
Hangi yolun seçileceği yalnızca kaplamanın zirkonyum, metal destekli veya başka bir materyalden yapılmış olmasına göre belirlenmez. Kalan diş dokusu, restorasyonun uyumu, fonksiyon ve mevcut klinik bulgular birlikte değerlendirilir.
Zirkonyum kuronların genel kullanım ve değerlendirme kriterleri için zirkonyum kaplama bölümünü, daha geniş estetik ve restoratif seçenekler için Estetik Diş Hekimliği Rehberi ile hasta rehberini inceleyebilirsiniz.
Tedavi seçeneklerini ve randevu değerlendirmesini inceleyin.